ରକ୍ତର ପ୍ରତି ବୁନ୍ଦରେ ଜୀବନର ଆଶା ।

ଡଃ ସତ୍ୟଜିତ ନାୟକ, ଆଇପିଏସ୍

ଜୀବନ କେତେ ମୂଲ୍ୟବାନ, ତାହାର ଅନୁଭବ ଆମେ ସବୁବେଳେ କରିନଥାଉ। କିନ୍ତୁ ହସ୍ପିଟାଲର ଜରୁରୀକାଳୀନ ୱାର୍ଡରେ ଯେତେବେଳେ ଜଣେ ରୋଗୀ ଜୀବନ ସହ ସଂଘର୍ଷ କରନ୍ତି ଏବଂ ତୁରନ୍ତ ରକ୍ତର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼େ, ସେତେବେଳେ ରକ୍ତର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୁନ୍ଦର ମୂଲ୍ୟ ବୁଝାପଡ଼େ। ଦୁର୍ଘଟଣାର ଶିକାର, ଜଟିଳ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାରରେ ଥିବା ରୋଗୀ, ପ୍ରସୂତି ମା’, କ୍ୟାନ୍ସର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଗୁରୁତର ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ବ୍ୟକ୍ତି—ଅନେକଙ୍କ ଜୀବନ ଠିକ୍ ସମୟରେ ମିଳୁଥିବା ରକ୍ତ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଏପରି ସମୟରେ ଜଣେ ଅଜଣା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆ ରକ୍ତ ଏକ ପରିବାର ପାଇଁ ଆଶାର ଆଲୋକ ହୋଇଉଠେ।

ରକ୍ତଦାନ କେବଳ ଏକ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏହା ମାନବିକତାର ଏକ ଜୀବନ୍ତ ପ୍ରମାଣ। ଜଣେ ସୁସ୍ଥ ଓ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଚିକିତ୍ସକଙ୍କ ନିରୀକ୍ଷଣରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ରକ୍ତଦାନ କରିପାରନ୍ତି। ଆମେ ଦେଉଥିବା ରକ୍ତର ଉପକାର ହୁଏତ ଏମିତି ଜଣେ ମଣିଷ ପାଇବେ, ଯାହାଙ୍କୁ ଆମେ କେବେ ଦେଖିନାହାନ୍ତି। ତାଙ୍କ ନାମ ଜାଣିନଥାଇପାରୁ, ତାଙ୍କ ପରିବାରକୁ ଚିହ୍ନିନଥାଇପାରୁ। ତଥାପି ଆମର ଏହି ଛୋଟ ତ୍ୟାଗ ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରେ।

ରକ୍ତଦାନକୁ ନେଇ ଆଜି ମଧ୍ୟ କେତେକ ଭ୍ରାନ୍ତ ଧାରଣା ସମାଜରେ ରହିଛି। ରକ୍ତଦାନ କଲେ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯିବା, ଶରୀରର କ୍ଷତି ହେବା କିମ୍ବା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଅସୁସ୍ଥ ରହିବା ଭଳି ଭୟ ଅନେକଙ୍କୁ ପଛକୁ ଟାଣିଥାଏ। ବାସ୍ତବରେ ଯୋଗ୍ୟ ଓ ସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତି ଚିକିତ୍ସା ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ରକ୍ତଦାନ କରିପାରନ୍ତି। ତେଣୁ ଭୟ ନୁହେଁ, ସଠିକ୍ ସୂଚନା ଓ ସଚେତନତା ହିଁ ରକ୍ତଦାନର ମୂଳ ଆଧାର ହେବା ଦରକାର। ନିୟମିତ ସ୍ୱେଚ୍ଛାକୃତ ରକ୍ତଦାନ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ତଭଣ୍ଡାରଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀ ସମୟ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଖାଯାଇପାରିବ।

ରକ୍ତର ଆବଶ୍ୟକତା କେବେ ପଡ଼ିବ, ତାହା କେହି ଜାଣେନାହିଁ। ଏକ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା ମାତ୍ର କିଛି ସେକେଣ୍ଡରେ ଜଣେ ସୁସ୍ଥ ମଣିଷର ଜୀବନକୁ ବଦଳାଇ ଦେଇପାରେ। ଜଣେ ମା’ ପ୍ରସବ ସମୟରେ ହଠାତ୍ ରକ୍ତ ହରାଇପାରନ୍ତି। ଜଣେ ରୋଗୀଙ୍କ ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଅପରେସନ ଟେବୁଲରେ ତୁରନ୍ତ ରକ୍ତ ଦରକାର ହୋଇପାରେ। ଏଭଳି ସମୟରେ ‘କିଏ ଦେବ’ ବୋଲି ଅପେକ୍ଷା କରିବାର ସୁଯୋଗ ନଥାଏ। ସେଥିପାଇଁ ଜରୁରୀ ସମୟ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ରକ୍ତଦାନର ସଂସ୍କୃତିକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ।

ରକ୍ତଦାନର ମହତ୍ତ୍ୱ ଏଥିରେ ଯେ, ଏହାର ପ୍ରତିଦାନରେ ଆମେ କିଛି ଆଶା କରୁନାହୁଁ। ହୁଏତ ଆମେ କେବେ ଜାଣିପାରିବୁ ନାହିଁ, ଆମ ରକ୍ତରେ କାହାର ଜୀବନ ବଞ୍ଚିଲା। କିନ୍ତୁ କୌଣସି ହସ୍ପିଟାଲରେ ଜଣେ ମା’ ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନକୁ ପୁଣି କୋଳରେ ଧରିଥିବେ, ଜଣେ ବାପା ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଘରକୁ ନେଇଥିବେ କିମ୍ବା ଜଣେ ପରିବାର ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ହରାଇବାରୁ ବଞ୍ଚିଯାଇଥିବେ—ଏହି ଚିନ୍ତା ହିଁ ରକ୍ତଦାନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପୁରସ୍କାର। ଅଜଣା ଜଣେ ମଣିଷ ପାଇଁ ନିଜ ଶରୀରର ଏକ ଅଂଶ ଦେବା ମାନବିକତାର ସବୁଠାରୁ ନିରବ, କିନ୍ତୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି।

ଆସନ୍ତୁ, ରକ୍ତଦାନକୁ କେବଳ ଏକ ଦିନର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନକରି ଏହାକୁ ଜୀବନ ରକ୍ଷାର ଏକ ନିରନ୍ତର ଅଭିଯାନ କରିବା। ଯେଉଁମାନେ ଚିକିତ୍ସା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ରକ୍ତଦାନ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ସେମାନେ ଆଗେଇ ଆସନ୍ତୁ। ନିଜେ ରକ୍ତଦାନ କରିବା ସହ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରେରଣା ଦିଅନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ହୁଏତ କେବଳ କିଛି ମିନିଟ୍ର ସମୟ, କିନ୍ତୁ କାହାରୋ ପାଇଁ ଏହା ହୋଇପାରେ ସାରା ଜୀବନ। ଆପଣଙ୍କ ରକ୍ତ ହୁଏତ ଜଣେ ଅଜଣା ମଣିଷର ଶେଷ ଆଶା। ତେଣୁ ଆଜି ଆଗେଇ ଆସନ୍ତୁ—ରକ୍ତ ଦିଅନ୍ତୁ, ଆଶା ଦିଅନ୍ତୁ, ଜୀବନ ବଞ୍ଚାନ୍ତୁ। କାରଣ ରକ୍ତର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୁନ୍ଦରେ ଲୁଚି ରହିଛି ଏକ ଜୀବନର ସମ୍ଭାବନା।