ଡାଣ୍ଡିଆର ତାଳେ ତାଳେ ଏକତା, ସଂସ୍କୃତି ଓ ମାନବିକତାର ସନ୍ଦେଶ ।

ଡ. ସତ୍ୟଜିତ ନାଏକ, ଆଇପିଏସ୍

ଡାଣ୍ଡିଆର ଛନ୍ଦମୟ ତାଳ, ରଙ୍ଗିନ ପୋଷାକର ଆକର୍ଷଣ, ସଙ୍ଗୀତର ମଧୁରମୂର୍ଚ୍ଛନା ଓ ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଗାଢ଼ ଭକ୍ତିରେ ଝଲସି ଉଠେ ନବରାତ୍ରିରପ୍ରତ୍ୟେକ ସନ୍ଧ୍ୟା। ଡାଣ୍ଡିଆର ପ୍ରତିଟି ପଦକ୍ଷେପରେ ରହିଛି ଆନନ୍ଦ, ପ୍ରତିଟିତାଳରେ ରହିଛି ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ ପ୍ରତିଟି ହସରେ ରହିଛି ମିଳନର ଏକ ନିଆରାଅନୁଭୂତି। ଏହା କେବଳ ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ନୃତ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏହା ଭାରତର ସମୃଦ୍ଧସଂସ୍କୃତି, ଧାର୍ମିକ ଆସ୍ଥା, ସାମାଜିକ ସଦ୍ଭାବ ଓ ମାନବିକ ସମ୍ପର୍କର ଏକ ଜୀବନ୍ତପ୍ରତୀକ। ନବରାତ୍ରି ଅବସରରେ ଡାଣ୍ଡିଆ ଆମକୁ ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଶକ୍ତି, ସାହସ ଓଧର୍ମର ବିଜୟର ବାର୍ତ୍ତା ଦେବା ସହ ଜୀବନରେ ସକାରାତ୍ମକତା, ଶୃଙ୍ଖଳା ଓସହଯୋଗର ମହତ୍ତ୍ୱ ବୁଝାଇଥାଏ। ଡାଣ୍ଡିଆର ଏକ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ଏହାଲୋକଙ୍କୁ ଏକ ବୃତ୍ତରେ ଏକାଠି କରେ। ସେହି ବୃତ୍ତରେ ବୟସ, ପେଶା, ଭାଷା, ଅଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ସାମାଜିକ ସ୍ଥିତିର ଭେଦଭାବ ଗୁରୁତ୍ୱ ହରାଇଥାଏ। ସମସ୍ତେଗୋଟିଏ ତାଳରେ ନୃତ୍ୟ କରିବା ସମୟରେ ପରସ୍ପରକୁ ବୁଝିବା, ଅନ୍ୟରପଦକ୍ଷେପ ସହ ନିଜକୁ ମେଳାଇବା ଓ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରିବାର ଏକ ସୁନ୍ଦରଉଦାହରଣ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଆମ ସମାଜ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଗଭୀରଶିକ୍ଷା। ଯେପରି ଡାଣ୍ଡିଆରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ଅସମନ୍ୱିତ ପଦକ୍ଷେପ ସମଗ୍ରନୃତ୍ୟର ଛନ୍ଦକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ, ସେହିପରି ସମାଜରେ ଅସହିଷ୍ଣୁତା, ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ଅସମ୍ମାନ ଓ ବିଭେଦ ଆମ ସାମୂହିକ ପ୍ରଗତିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟିକରେ। ତେଣୁ ପରସ୍ପରର ମତାମତକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା, ଭିନ୍ନତାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାଓ ସମାଜର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏକାଠି କାମ କରିବା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ। ଭାରତର ସଂସ୍କୃତି ହେଉଛି ବିବିଧତା ମଧ୍ୟରେ ଏକତାର ଅନନ୍ୟ ଉଦାହରଣ।ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରୀତିନୀତି, ପରମ୍ପରା ଓ ଉତ୍ସବ ପାଳନକରାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକର ମୂଳରେ ରହିଛି ମାନବିକତା, ଆସ୍ଥା ଓସାମୂହିକ ଆନନ୍ଦ। ଗୁଜରାଟରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଡାଣ୍ଡିଆ ଆଜି ଦେଶର ବିଭିନ୍ନଅଞ୍ଚଳରେ ଉତ୍ସାହର ସହ ପାଳିତ ହେଉଛି। ଏହା ଆମ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରାରଆକର୍ଷଣ ଓ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଆଦାନପ୍ରଦାନର ଭାବନାକୁ ପ୍ରକାଶକରେ। ଓଡ଼ିଶାରେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଗାପୂଜା ଭକ୍ତି, ଶକ୍ତି ଆରାଧନା, ସାମାଜିକ ମିଳନ ଓସଂସ୍କୃତିର ଏକ ମହାନ ପର୍ବ। ଏପରି ଉତ୍ସବ ଆମକୁ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟର ପରମ୍ପରାକୁଜାଣିବା, ତାହାକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଓ ଜାତୀୟ ଏକତାକୁ ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାରସୁଯୋଗ ଦେଇଥାଏ।

ବିଶେଷକରି ଯୁବପିଢ଼ି ପାଇଁ ଡାଣ୍ଡିଆ ଭଳି ସାଂସ୍କୃତିକ ଉତ୍ସବର ଗୁରୁତ୍ୱ ଅଧିକ।ଆଜିର ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ଯୁବପିଢ଼ି ବହୁ ସମୟ ମୋବାଇଲ୍ ଫୋନ୍ ଓସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହୁଛନ୍ତି। ଏପରି ସମୟରେ ସାମୂହିକସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସେମାନଙ୍କୁ ପରିବାର, ବନ୍ଧୁ ଓ ସମାଜ ସହ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଭାବେ ଯୋଡ଼ିବାର ସୁଯୋଗ ଦିଏ। ଏହା ନୂଆ ବନ୍ଧୁତା ଗଢ଼ିବା, ଦଳଗତଭାବନା ବିକଶିତ କରିବା, ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ବଢ଼ାଇବା ଓ ନିଜ ସଂସ୍କୃତି ପ୍ରତିଗର୍ବବୋଧ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ। ଆମ ଯୁବପିଢ଼ିଆଧୁନିକତାକୁ ଆପଣାଇବା ସହ ନିଜର ଐତିହ୍ୟ ଓ ପରମ୍ପରାକୁ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତରଖିବା ଉଚିତ। କାରଣ, ଯେଉଁ ପିଢ଼ି ନିଜ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଜାଣେ ଓ ସମ୍ମାନ କରେ,ସେହି ପିଢ଼ି ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏକ ସଚେତନ, ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଓ ଦାୟିତ୍ୱବାନସମାଜ ଗଠନ କରିପାରିବ।

ଉତ୍ସବର ପ୍ରକୃତ ସାର୍ଥକତା କେବଳ ସଜସଜ୍ଜା, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟରେ ସୀମିତନୁହେଁ; ଏହାର ସାର୍ଥକତା ରହିଛି ଆମ ଆଚରଣ, ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କପ୍ରତି ଆମର ବ୍ୟବହାରରେ। ଡାଣ୍ଡିଆ ଓ ନବରାତ୍ରି ପାଳନ ସମୟରେ ମହିଳାଙ୍କପ୍ରତି ସମ୍ମାନ, ଶିଶୁ ଓ ବୟସ୍କଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା, ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଭିଡ଼ ପରିଚାଳନା ଓସାର୍ବଜନୀନ ସମ୍ପତ୍ତିର ସୁରକ୍ଷାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ।ଆୟୋଜକମାନେ ଉପଯୁକ୍ତ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଜରୁରିକାଳୀନ ସହାୟତା, ଯାତାୟାତ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଭିଡ଼ ପରିଚାଳନା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ।ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ ନିୟମ ପାଳନ କରିବା, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସୁବିଧା ପ୍ରତିସଚେତନ ରହିବା ଓ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଅଶାନ୍ତିକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଆବଶ୍ୟକ। ଆନନ୍ଦଓ ଉତ୍ସାହ ସହିତ ଶୃଙ୍ଖଳା ରକ୍ଷା କରାଗଲେ ହିଁ ଉତ୍ସବ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁଆନନ୍ଦମୟ ଓ ସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇପାରିବ। ଏକ ସୁସ୍ଥ ସମାଜ ଗଠନ ପାଇଁଆଇନର ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ସହ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱବୋଧ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କେବଳ ପ୍ରଶାସନ କିମ୍ବା ଆୟୋଜକଙ୍କଦାୟିତ୍ୱ ନୁହେଁ; ଏହା ସମାଜର ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକଙ୍କ ସାମୂହିକ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ, ସହାନୁଭୂତି ଓ ସହଯୋଗ ରହିଲେ ଯେକୌଣସି ଉତ୍ସବସମାଜରେ ସକାରାତ୍ମକ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବ। ଆମେ ମନେ ରଖିବାଉଚିତ ଯେ ଅନ୍ୟର ଖୁସିକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା, ଅସହାୟଙ୍କୁ ସହାୟତା କରିବା ଓସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ ପରିବେଶ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ହେଉଛି ପ୍ରକୃତ ସାମାଜିକସଂସ୍କୃତିର ପରିଚୟ।

ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଆରାଧନା ଆମକୁ ଅସତ୍ୟ ଉପରେ ସତ୍ୟର, ଅନ୍ୟାୟ ଉପରେନ୍ୟାୟର ଏବଂ ଅନ୍ଧକାର ଉପରେ ଆଲୋକର ବିଜୟର ବାର୍ତ୍ତା ଦିଏ। ଏହିଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶିକ୍ଷାକୁ ଆମ ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନରେ ଅନୁସରଣ କରିବା ହିଁ ଦେବୀଙ୍କପ୍ରତି ଆମର ପ୍ରକୃତ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି। ଡାଣ୍ଡିଆର ତାଳ ଆମକୁ ସମନ୍ୱୟ ଶିଖାଉ, ଏହାର ଉତ୍ସବ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ଭାଇଚାରା ବଢ଼ାଉ ଏବଂ ମା’ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦଆମକୁ ସାହସ, କରୁଣା, ଶାନ୍ତି ଓ ସଦ୍ବୁଦ୍ଧିର ପଥରେ ଆଗେଇ ନେଉ।

ଆସନ୍ତୁ, ଏହି ନବରାତ୍ରିରେ ଆମେ କେବଳ ଡାଣ୍ଡିଆର ତାଳେ ତାଳେ ନୃତ୍ୟକରିବା ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜ ଜୀବନରେ ଏକତା, ଶୃଙ୍ଖଳା, ସହିଷ୍ଣୁତା ଓମାନବିକତାର ତାଳ ମିଳାଇବା। ଆମ ଉତ୍ସବ ହେଉ ଶାନ୍ତିର, ଆମ ସମ୍ପର୍କ ହେଉବିଶ୍ୱାସର ଏବଂ ଆମ ସମାଜ ହେଉ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ଓ ସହଯୋଗର ଏକଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଉଦାହରଣ। କାରଣ, ସଂସ୍କୃତି ଆମକୁ ଏକାଠି କରେ, ଏକତା ଆମକୁଶକ୍ତି ଦିଏ ଏବଂ ମାନବିକତା ଆମକୁ ଏକ କରି ରଖେ।