ଅଁଳା ନବମୀ: ଆସ୍ଥାର ଆଲୋକରେ ଉଦ୍ଭାସିତ ଓଡ଼ିଆ ପରମ୍ପରାର ଅନନ୍ୟ ପରିଚୟ ।
ଲେଖକ: ଜୟପ୍ରକାଶ ନାୟକ
ଓଡ଼ିଆ ମାଟିର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ପଛରେ ଲୁଚି ରହିଛି ଏକ ସୁନ୍ଦର କାହାଣୀ, ଏକ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅନୁଭବ ଓ ଜୀବନକୁ ସୁନ୍ଦର କରିବାର ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ଦେଶ। ଏହି ପରମ୍ପରାର ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଅଧ୍ୟାୟ ହେଉଛି ଅଁଳା ନବମୀ। କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ପବିତ୍ର ପରିବେଶ, ମନ୍ଦିରର ଘଣ୍ଟଧ୍ୱନି, ଭକ୍ତଙ୍କ ମୁହଁରେ ହରିନାମ ଓ ଦୀପର ଆଲୋକ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ପର୍ବ ଆମ ଜୀବନରେ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ନୂଆ ଅନୁଭୂତି ଭରିଦିଏ। ଏହା କେବଳ ଏକ ତିଥି ନୁହେଁ, ବରଂ ଆମ ସଂସ୍କୃତି, ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ଓ ପ୍ରକୃତି ପ୍ରତି ଥିବା ସମ୍ମାନର ଏକ ସୁନ୍ଦର ପ୍ରତିଫଳନ।
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ନବମୀ ତିଥିରେ ଅଁଳା ନବମୀ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ଅଁଳା ଗଛକୁ ପବିତ୍ର ମନେ କରି ପୂଜା କରିବା ସହ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆରାଧନା କରାଯାଏ। ଭକ୍ତମାନେ ଅଁଳା ଗଛ ମୂଳରେ ଦୀପ ଜାଳି, ଧୂପ, ଫୁଲ ଓ ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରି ପରିବାରର ମଙ୍ଗଳ ଓ ସମୃଦ୍ଧି କାମନା କରନ୍ତି। ଏହି ପୂଜାରେ ନିହିତ ରହିଛି ପ୍ରକୃତିକୁ ଦେବତାଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବାର ଭାରତୀୟ ଚିନ୍ତାଧାରା। ଆମ ପୂର୍ବପୁରୁଷମାନେ ଗଛଲତା, ନଦୀ, ପର୍ବତ ଓ ଜଳକୁ ଜୀବନର ଆଧାର ଭାବେ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଆସିଛନ୍ତି। ଅଁଳା ନବମୀ ସେହି ପ୍ରକୃତିପ୍ରେମୀ ଜୀବନଦର୍ଶନର ଏକ ଅନନ୍ୟ ଉଦାହରଣ।
ଓଡ଼ିଶାରେ ଏହି ପର୍ବର ମହିମା ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳସ୍ଥିତ ଶ୍ରୀ ଗୋପୀନାଥ ମନ୍ଦିରରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ। ଏହି ଦିନ ମା’ ରାଧାରାଣୀଙ୍କ ପାଦ ଦର୍ଶନ ବା ରାଧାପାଦ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଦୂରଦୂରାନ୍ତରୁ ହଜାର ହଜାର ଭକ୍ତଙ୍କ ସମାଗମ ହୋଇଥାଏ। ବର୍ଷର ଏହି ବିଶେଷ ଅବସରରେ ମା’ଙ୍କ ପାଦ ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଭକ୍ତମାନେ ଅପୂର୍ବ ସୌଭାଗ୍ୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ମନ୍ଦିର ପରିସରରେ ଭଜନ, କୀର୍ତ୍ତନ ଓ ହରିନାମ ସଂକୀର୍ତ୍ତନରେ ଭକ୍ତିମୟ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଏହି ଦର୍ଶନ ଓ ମେଳା ଓଡ଼ିଶାର ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରାକୁ ଆହୁରି ସମୃଦ୍ଧ କରିଥାଏ।
ଅଁଳା ନବମୀର ମହତ୍ତ୍ୱ କେବଳ ଧାର୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଅଁଳା ଫଳ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣରେ ଭରପୂର ଏବଂ ଆୟୁର୍ବେଦରେ ଏହାର ବିଶେଷ ଉପଯୋଗିତା ରହିଛି। ଏହି ଗଛର ପୂଜା ଆମକୁ ବୃକ୍ଷର ଉପକାରିତା ଓ ପରିବେଶର ଗୁରୁତ୍ୱ ବୁଝାଇଥାଏ। ଆଜି ଯେତେବେଳେ ଜଙ୍ଗଲ କ୍ଷୟ, ପ୍ରଦୂଷଣ ଓ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମାନବ ସମାଜ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ହୋଇଛି, ସେତେବେଳେ ଏହି ପର୍ବର ମୂଳ ଭାବନା ଆମକୁ ପ୍ରକୃତି ସୁରକ୍ଷାର ଦାୟିତ୍ୱ ସ୍ମରଣ କରାଏ। ଗଛକୁ ପୂଜା କରିବା ସହ ଗଛ ଲଗାଇବା, ତାହାର ଯତ୍ନ ନେବା ଓ ପରିବେଶକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବା ଆମର ଦୈନନ୍ଦିନ ଅଭ୍ୟାସ ହେବା ଉଚିତ।
ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ମଣିଷକୁ ଏକାଠି କରେ, ସମ୍ପର୍କକୁ ମଜବୁତ କରେ ଓ ସମାଜରେ ଭାଇଚାରାର ଭାବନା ବଢ଼ାଏ। ଅଁଳା ନବମୀ ଆମକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ମାନବିକତା, ଦୟା, ସେବା ଓ ପରୋପକାରର ଶିକ୍ଷା ଦିଏ। ପ୍ରକୃତ ଧର୍ମ କେବଳ ପୂଜାପାଠରେ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟର ଦୁଃଖରେ ସାଥୀ ହେବା, ଅସହାୟଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ ରଖିବାରେ ରହିଛି।
ଆସନ୍ତୁ, ଅଁଳା ନବମୀର ଏହି ପବିତ୍ର ଅବସରରେ ଆମେ ନିଜର ଧାର୍ମିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରମ୍ପରାକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ସହ ପ୍ରକୃତିର ସୁରକ୍ଷା, ସାମାଜିକ ଏକତା ଓ ମାନବସେବା ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପବଦ୍ଧ ହେବା। ଆମ ପରମ୍ପରା ଆମର ଗୌରବ, ଆମ ସଂସ୍କୃତି ଆମର ପରିଚୟ ଏବଂ ମାନବିକତା ଆମ ଜୀବନର ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଦର୍ଶ। ଏହି ପବିତ୍ର ପର୍ବ ସମସ୍ତଙ୍କ ଜୀବନରେ ଶାନ୍ତି, ସୁଖ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚେତନା ଭରିଦେଉ।