ନିଶା ଛାଡନ୍ତୁ, ସୁସ୍ଥ ସମାଜ ଗଠନରେ ସହାୟକ ହୁଅନ୍ତୁ ଡ. ସତ୍ୟଜିତ ନାୟକ, ଆଇପିଏସ ।

ଆଜିର ସମାଜରେ ନିଶାସେବନ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ସାମାଜିକ ସମସ୍ୟା ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି। ନିଶା କେବଳ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ଶରୀର ଓ ମନକୁ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ କରେ ନାହିଁ, ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପରିବାର, ସମାଜ ଓ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼େ। ଅନେକ ସମୟରେ କୌତୂହଳ, ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବ, ଚାପ, ଏକାକୀପଣ କିମ୍ବା ଭୁଲ ସଙ୍ଗତିରୁ ଜଣେ ଯୁବକ ନିଶାର ଆରମ୍ଭ କରିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଏହା ଅଭ୍ୟାସରେ ପରିଣତ ହୋଇ ଜୀବନର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନେଇନିଏ। ନିଶା ମଣିଷର ସ୍ୱପ୍ନ, ସମ୍ପର୍କ, ଅର୍ଥନୈତିକ ସ୍ଥିରତା ଓ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ତେଣୁ ନିଶା ବିରୋଧୀ ସଚେତନତା କେବଳ ଏକ ଅଭିଯାନ ନୁହେଁ; ଏହା ଏକ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱ। ନିଶାରୁ ଦୂରେ ରହିବା ଅର୍ଥ ନିଜ ଜୀବନକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ସହ ନିଜ ପରିବାର ଓ ସମାଜ ପ୍ରତି ଦାୟିତ୍ୱ ପାଳନ କରିବା।

ବିଶେଷକରି ଯୁବପିଢ଼ି ଆମ ସମାଜର ଶକ୍ତି ଓ ଭବିଷ୍ୟତ। ଯେଉଁ ଯୁବକଙ୍କ ହାତରେ ପୁସ୍ତକ, କ୍ରୀଡ଼ା ସାମଗ୍ରୀ, କୌଶଳ ଓ ସୃଜନଶୀଳତା ରହିବା କଥା, ସେହି ହାତ ଯଦି ନିଶାରେ ବନ୍ଧା ପଡ଼େ, ତେବେ ଏହା କେବଳ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର କ୍ଷତି ନୁହେଁ, ସମାଜର ମଧ୍ୟ କ୍ଷତି। ଯୁବମାନଙ୍କୁ ନିଶାରୁ ଦୂରେ ରଖିବା ପାଇଁ ପରିବାରର ସ୍ନେହ ଓ ନିରୀକ୍ଷଣ, ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟର ସଚେତନତା, ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ, ସମାଜର ସହଯୋଗ ଏବଂ ଆଇନର ଦୃଢ଼ ପ୍ରୟୋଗ ଆବଶ୍ୟକ। ଯୁବମାନଙ୍କୁ ଦୋଷାରୋପ କରିବା ଅପେକ୍ଷା ସେମାନଙ୍କ ସହ କଥା ହେବା, ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ୟା ବୁଝିବା ଓ ସଠିକ୍ ଦିଗ ଦେଖାଇବା ଅଧିକ ଫଳପ୍ରଦ। କ୍ରୀଡ଼ା, ସଂସ୍କୃତି, ସାହିତ୍ୟ, ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବା ଓ ସୃଜନଶୀଳ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଯୁବମାନଙ୍କୁ ସକାରାତ୍ମକ ଜୀବନ ଆଡ଼କୁ ନେଇପାରେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିବାର ଯଦି ନିଜ ଘରର ଯୁବପିଢ଼ି ସହ ଖୋଲା ମନରେ ଆଲୋଚନା କରେ, ତେବେ ଅନେକ ସମସ୍ୟା ଆରମ୍ଭରୁ ହିଁ ରୋକାଯାଇପାରିବ।

ନିଶାର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଗତ ସମସ୍ୟାରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଏହା ପରିବାରର ଶାନ୍ତି ଓ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ନିଶା ପାଇଁ ଅର୍ଥର ଆବଶ୍ୟକତା ବଢ଼ିବା ସହ ପରିବାରରେ ଆର୍ଥିକ ଚାପ, ମତଭେଦ ଓ ଅଶାନ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଶା ସହ ଅପରାଧ, ହିଂସା ଓ ଅସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ତେଣୁ ନିଶା ବିରୋଧୀ ଲଢ଼େଇକୁ କେବଳ ପୋଲିସ କିମ୍ବା ଗୋଟିଏ ସଂସ୍ଥାର ଦାୟିତ୍ୱ ବୋଲି ଭାବିବା ଠିକ୍ ନୁହେଁ। ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟର ଅବୈଧ ବ୍ୟବସାୟ ଓ ଚୋରାଚାଲାଣ ବିରୋଧରେ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ କଠୋର ପଦକ୍ଷେପ ଆବଶ୍ୟକ, କିନ୍ତୁ ସେଥିସହ ନିଶାସକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ, ଚିକିତ୍ସା ଓ ପୁନର୍ବାସର ସୁଯୋଗ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ହେବା ଦରକାର। ନିଶାରୁ ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବା ନୁହେଁ, ତାଙ୍କୁ ପୁଣି ସାଧାରଣ ଜୀବନକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ହିଁ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ମାନବିକ ଦାୟିତ୍ୱ।

ସୁସ୍ଥ ସମାଜ ଗଠନ ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାଗରିକଙ୍କ ଭୂମିକା ରହିଛି। ନିଶା ବିରୋଧୀ ଅଭିଯାନ ସେତେବେଳେ ସଫଳ ହେବ, ଯେତେବେଳେ ସମାଜର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଗ ଏଥିରେ ସାମିଲ ହେବେ। ଅଭିଭାବକମାନେ ନିଜ ସନ୍ତାନଙ୍କ ଆଚରଣରେ ହେଉଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରତି ସଚେତନ ରହିବା ଦରକାର। ଶିକ୍ଷକମାନେ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ନିଶାର କୁପ୍ରଭାବ ସମ୍ପର୍କରେ ବୁଝାଇବା ସହ ସେମାନଙ୍କ ମନୋବୃତ୍ତିକ ଆବଶ୍ୟକତା ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ସ୍ଥାନୀୟ ସଂଗଠନ, ଯୁବକ ସଂଘ, ମହିଳା ସ୍ୱୟଂସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ, ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ସଂଗଠନ ଓ ଧାର୍ମିକ-ସାମାଜିକ ଅନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଜନସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟିରେ ଭୂମିକା ନେଇପାରନ୍ତି। ନିଶାର ଅବୈଧ କାରବାର ସମ୍ପର୍କରେ ଜାଣିଲେ ଆଇନସମ୍ମତ ଉପାୟରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ଅବଗତ କରାଇବା ମଧ୍ୟ ନାଗରିକ ଦାୟିତ୍ୱର ଏକ ଅଂଶ। ସଚେତନତା, ସହଯୋଗ, ଆଇନର ପ୍ରୟୋଗ ଓ ପୁନର୍ବାସ—ଏହି ଚାରିଟି ଦିଗ ଏକାଠି ହେଲେ ନିଶା ବିରୋଧୀ ପ୍ରୟାସ ଅଧିକ ଫଳପ୍ରଦ ହୋଇପାରିବ।

ମୋର ଆହ୍ୱାନ—ନିଶାକୁ ‘ନା’ କୁହନ୍ତୁ ଏବଂ ଜୀବନକୁ ‘ହଁ’ କୁହନ୍ତୁ। ନିଶା ଛାଡ଼ିବା କେବଳ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସଂକଳ୍ପ ନୁହେଁ; ଏହା ପରିବାରର ସୁଖ, ସନ୍ତାନଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ଓ ସମାଜର ସୁରକ୍ଷା ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ। ଯେଉଁମାନେ ନିଶାରେ ଆସକ୍ତ, ସେମାନେ ହତାଶ ନ ହୋଇ ସାହସର ସହିତ ସହାୟତା ନିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ନୂଆ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ। ପରିବାର ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଠିଆ ହେଉ, ସମାଜ ସହଯୋଗ କରୁ ଏବଂ ଆମେ ସମସ୍ତେ ମିଶି ଏକ ସକାରାତ୍ମକ ପରିବେଶ ଗଢ଼ି ତୋଳିବା। ଯୁବପିଢ଼ି ନିଶାରୁ ଦୂରେ ରହି କ୍ରୀଡ଼ା, ଶିକ୍ଷା, କୌଶଳ ଓ ସୃଜନଶୀଳତାକୁ ଜୀବନର ଅଂଶ କରନ୍ତୁ। ମନେ ରଖିବା ଦରକାର—ଏକ ନିଶାମୁକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତି ଏକ ସୁସ୍ଥ ପରିବାରର ଆଶା, ଏକ ସୁସ୍ଥ ପରିବାର ଏକ ସୁସ୍ଥ ସମାଜର ଭିତ୍ତି। ଆସନ୍ତୁ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ସଂକଳ୍ପ ନେବା—ନିଜେ ନିଶାରୁ ଦୂରେ ରହିବା, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନିଶା ଛାଡ଼ିବାରେ ସହଯୋଗ କରିବା ଏବଂ ଏକ ନିଶାମୁକ୍ତ, ସୁସ୍ଥ, ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ସଶକ୍ତ ସମାଜ ଗଠନରେ ନିଜର ଯୋଗଦାନ ରଖିବା