ଡଃ ସତ୍ୟଜିତ ନାୟକ, ଆଇପିଏସ୍, ଆଇଜିପି, ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ରେଞ୍ଜ, କଟକ
ଓଡ଼ିଶାର ମାଟିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବର ନିଜସ୍ୱ ଏକ ପରିଚୟ ରହିଛି।କେଉଁଠି ଭକ୍ତିର ଗଭୀରତା, କେଉଁଠି ପାରିବାରିକ ସମ୍ପର୍କର ମଧୁରତା,ଆଉ କେଉଁଠି ପ୍ରକୃତି ସହ ମଣିଷର ଆତ୍ମୀୟ ସମ୍ପର୍କର ପ୍ରତିଫଳନଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଏପରି ଏକ ଅନନ୍ୟ ପର୍ବ, ଯାହାଶରତ ଋତୁର ନିର୍ମଳ ଆକାଶ, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରର ଶୁଭ୍ର ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନା, ଯୁବପିଢ଼ିରସ୍ୱପ୍ନ ଓ ଓଡ଼ିଆ ସଂସ୍କୃତିର ମହନୀୟତାକୁ ଏକ ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧି ରଖିଛି।ଏହା କେବଳ ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ପର୍ବ ନୁହେଁ; ଏହା ଆମ ସାମୂହିକଜୀବନବୋଧ, ଆସ୍ଥା, ଆନନ୍ଦ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ଗୌରବର ଏକ ସୁନ୍ଦରପ୍ରତୀକ।
ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥିରେ ପାଳିତ କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓଡ଼ିଶାର ଏକଲୋକପ୍ରିୟ ଗଣପର୍ବ। ପ୍ରଚଳିତ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଦିନକୁମାର କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ଜନ୍ମୋତ୍ସବ ସହ ଜଡ଼ିତ ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ଅନେକଅଞ୍ଚଳରେ ଅବିବାହିତ ଯୁବତୀମାନେ ସୁନ୍ଦର, ଗୁଣବାନ ଓ ଉପଯୁକ୍ତଜୀବନସାଥୀ ପାଇବାର ମନୋକାମନା ନେଇ ଏହି ପର୍ବ ପାଳନକରନ୍ତି। ସକାଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ବନ୍ଦାପନା କରିବାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରିସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକରୀତିରେ ଆମ ଲୋକଜୀବନର ସରଳତା ଓ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଲୁଚି ରହିଛି।
ଏହି ପର୍ବର ଏକ ବିଶେଷ ଆକର୍ଷଣ ହେଉଛି ‘ଚାନ୍ଦ ଚକଟା’। ଚାଉଳ, ନଡ଼ିଆ, କଦଳୀ, ଗୁଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାଦାନରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପାରମ୍ପରିକଭୋଗକୁ ଚନ୍ଦ୍ରଦେବଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅର୍ପଣ କରିବାର ପରମ୍ପରାଅନେକ ପରିବାରରେ ପ୍ରଚଳିତ। ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶୁଭ୍ର ଆଲୋକ ମଧ୍ୟରେପରିବାର ସଦସ୍ୟମାନେ ଏକାଠି ହେବା, ପୂଜା କରିବା ଓ ପ୍ରସାଦବଣ୍ଟନ କରିବା ଏହି ପର୍ବକୁ ଆହୁରି ଆତ୍ମୀୟ କରିଥାଏ। ଏହାର ଆନନ୍ଦକେବଳ ପୂଜାରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ; ପରିବାର ଓ ସମାଜକୁ ନିକଟତରକରିବାରେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଏକ ଗଭୀର ଭୂମିକା ରହିଛି।
କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ଅନ୍ୟତମ ଆକର୍ଷଣ ହେଉଛି ଯୁବତୀମାନଙ୍କ ଚାନ୍ଦପୂଜା, ହୁଳହୁଳି, ପାରମ୍ପରିକ ଗୀତ ଓ ଆନନ୍ଦମୟ ମିଳନ। ଗାଁଠାରୁସହର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପର୍ବ ଆମ ଜୀବନରେ ଉତ୍ସାହ ଓ ନୂତନତାଭରିଦିଏ। ଆଜିର ଡିଜିଟାଲ୍ ଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପରମ୍ପରାର ଆକର୍ଷଣକମିନାହିଁ। ବରଂ ନୂଆ ପିଢ଼ି ଯେତେବେଳେ ପାରମ୍ପରିକ ପୋଷାକପିନ୍ଧି, ଲୋକଗୀତ ଗାଇ ଓ ପରିବାର ସହ ଏହି ଉତ୍ସବରେ ଭାଗ ନିଏ,ସେତେବେଳେ ଆମ ସଂସ୍କୃତିର ଜୀବନ୍ତ ଧାରା ଆଗାମୀ ପିଢ଼ିକୁହସ୍ତାନ୍ତରିତ ହୁଏ।
ମୋ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ପର୍ବପର୍ବାଣିର ମୂଲ୍ୟ କେବଳ ତାହାର ଆଡ଼ମ୍ବରରେନୁହେଁ; ଏହା ଆମ ମନରେ କେଉଁ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ଜାଗ୍ରତ କରୁଛି, ତାହାଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଆମକୁ ଆଶା ରଖିବା, ଜୀବନକୁସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଦେଖିବା ଏବଂ ସମ୍ପର୍କକୁ ସମ୍ମାନ ଦେବାର ଶିକ୍ଷା ଦିଏ।ଯୁବାବସ୍ଥା ହେଉଛି ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିବା ସହିତ ନିଜର ଚରିତ୍ର ଗଠନକରିବାର ସମୟ। ଏହି ପର୍ବ ଯୁବପିଢ଼ିକୁ ନିଜର ଜୀବନ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ଥିରକରିବା, ନିଜ ଦକ୍ଷତାକୁ ବିକଶିତ କରିବା ଏବଂ ପରିବାର ଓ ସମାଜପ୍ରତି ଦାୟିତ୍ୱବାନ ହେବାର ପ୍ରେରଣା ଦେଉ।
ଏହା ସହିତ ଆମର ଲୋକପରମ୍ପରା, ଲୋକଗୀତ, ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଓପାରମ୍ପରିକ ଖାଦ୍ୟକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ମଧ୍ୟ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦାୟିତ୍ୱ।ପର୍ବପର୍ବାଣି ପାଳନ ସମୟରେ ସ୍ଥାନୀୟ କାରିଗର, ଛୋଟ ବ୍ୟବସାୟୀଓ ମହିଳା ସ୍ୱୟଂସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ଦ୍ୱାରା ଆମସଂସ୍କୃତି ସହ ସ୍ଥାନୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇପାରିବ।ଆଧୁନିକତାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସହିତ ନିଜ ମୂଳକୁ ଭୁଲି ନଯିବା ହିଁ ଏକସମାଜର ପ୍ରକୃତ ପରିପକ୍ୱତା।
ପର୍ବ ପାଳନ ସମୟରେ ଶାନ୍ତି, ସଂଯମ ଓ ସାମାଜିକ ଦାୟିତ୍ୱକୁ ମଧ୍ୟଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ରାସ୍ତାରେ ଯାତାୟାତ କରିବାବେଳେଟ୍ରାଫିକ୍ ନିୟମ ପାଳନ କରିବା, ଅନାବଶ୍ୟକ ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣରୁ ଦୂରେଇରହିବା, ପରିବେଶକୁ ପରିଷ୍କାର ରଖିବା ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭାବନାକୁ ସମ୍ମାନଦେବା ଆମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ। ଆନନ୍ଦର ଉତ୍ସବ ସେତେବେଳେ ଅଧିକଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ଯେତେବେଳେ ତାହା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସୁଖ,ଶାନ୍ତି ଓ ନିରାପତ୍ତା ଆଣିଥାଏ।
ଆକାଶରେ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଉଦୟ ହେବା ସହିତ ଚାରିଦିଗ ଯେପରିଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାରେ ଭରିଯାଏ, ସେହିପରି ଆମ ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାନ,ମାନବିକତା ଓ ସଦ୍ଭାବନାର ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉ। ଆମଯୁବପିଢ଼ିର ସ୍ୱପ୍ନ ସଫଳ ହେଉ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିବାରରେ ସୁଖ ଓ ସମୃଦ୍ଧିବିରାଜମାନ କରୁ ଏବଂ ଆମ ସମାଜରେ ପରସ୍ପର ପ୍ରତି ସମ୍ମାନ,ସହଯୋଗ ଓ ସୌହାର୍ଦ୍ଦ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଉ।
କୁମାର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଆମକୁ ଆମ ପରମ୍ପରା ସହ ଯୋଡ଼ିବା ସହିତ ଏକଉନ୍ନତ, ସଚେତନ ଓ ମାନବିକ ସମାଜ ଗଠନ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଦେଉ।ଏହି ପବିତ୍ର ଅବସରରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଜୀବନରେ ଆଶା, ଆନନ୍ଦ,ସଫଳତା ଓ ଶାନ୍ତିର ନୂଆ ଆଲୋକ ଭରିଯାଉ। ସମସ୍ତଙ୍କୁ କୁମାରପୂର୍ଣ୍ଣିମାର ଅନେକ ଅନେକ ଶୁଭେଚ୍ଛା।